Kalecik'in ince kabuklu, kiraz kokulu üzümü. Türkiye'nin en zarif kırmızılarından biri.
Üzümü tanıSommelier'e sorKalecik Karası, Ankara'nın Kalecik ilçesinde yetişen yerli bir kırmızı üzümdür. Adı "Kalecik'in karası" anlamına gelir. Kabuğu koyu renkli olmasına rağmen şarabı genellikle açık ve orta gövdelidir. Ince kabuğu ve canlı asiditesiyle Pinot Noir'a benzetilir; gençken meyveli, olgunlaşınca zarif ve baharatlıdır. Türkiye'de en yaygın yetiştirilen yerli siyah üzümlerden biri olan Kalecik Karası, yumuşak tanenleri ve iyi yaşlanma potansiyeliyle yerli şaraplar arasında ayrı bir yer tutar.
Ekşi kiraz, ahududu ve dut. Gençken hafif pamuk şekeri ve reçel notaları, fıçıda gelişince menekşe ve hafif baharat.
Yumuşak tanen, canlı asidite. Asiditesi meyve aromasını taze tutar ve bitişi akıcı, dengeli kılar.
Izgara kuzu, mantarlı yemekler, ördek, hafif peynirler. Hafif soğutulunca yaz akşamlarına da yakışır.
Kızılırmak'a bakan yamaçlarda, yaklaşık 600 ile 900 metre yükseltide yetişir. Bağbozumu eylül sonunda başlar. Kapadokya ve Trakya'da da az miktarda yetiştirilir.
Kalecik Karası orta-geç olgunlaşan bir çeşittir. Bir yıl boyunca bağda olan biten, kadehe şöyle yaklaşır.
Tomurcuklar uyanır, asmalar yeşermeye başlar.
Çiçeklenme. İnce kabuklu salkımların ilk hali.
Tane tutumu. Nemli havalar küf hastalığı (botrytis) riskini artırır, bağcı yakından izler.
Tanelerin rengi yeşilden kırmızı-mora döner.
Bağbozumu. Sabahın serinliğinde toplanan taneler asiditesini korur.
Mayalanma başlar. Kırmızı şarap, kabuklarıyla birlikte mayalanarak şekillenir.
Kalecik, Ankara'nın kuzeydoğusunda, Kızılırmak kıyısında bir ilçe. Ankara merkezine yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta ve yüzölçümü yaklaşık 1.100 kilometrekare. Bağcılık, ilçenin ekonomisinde ve kimliğinde en görünür uğraş.
Ankara'nın kuzeydoğusunda, Kızılırmak'ın kıyısında. Ankara merkezine yaklaşık 70 kilometre. Nüfusu yaklaşık 13 bin (TÜİK 2024).
Kalecik ve çevresi çok eski bir yerleşim alanı. Osmanlı döneminde Ankara Sancağı'na bağlı önemli bir yerleşimdi.
Her yıl düzenlenen Uluslararası Kalecik Karası Üzüm Festivali, ilçeyi ve üzümü tanıtan en önemli etkinlik. Bir festivale yaklaşık 170 bin kişinin katıldığı bildirildi.
Kalecik Karası üzümü coğrafi işaretle korunuyor. İlçeye özgü Kalecik Ekmeği ve Kalecik Çöreği de coğrafi işaretli ürünler.
Kalecik Karası bir dönem neredeyse yok olmuştu. 1960'lı ve 70'li yıllarda filoksera gibi bitki hastalıkları ve ekolojik sorunlar çeşidi tehdit etti. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin TÜBİTAK iş birliğiyle yürüttüğü çalışmalar, Prof. Sabit Ağaoğlu'nun klonal araştırmaları ve yerel üreticilerin emeğiyle üzüm korunup Kalecik'e yeniden kazandırıldı.
Bazı kaynaklar bağcılığın Hitit dönemine uzandığını öne sürer; bu iddia kanıtlanmış değil. Aşağıdaki tarihler belgelere dayanan dönüm noktalarıdır.
Kalecik, Türk hâkimiyetine girer. Daha önce Frig, Roma ve Bizans dönemlerinden geçmiştir.
Kastamonu'ya bağlı bir kazadan, Ankara Vilayeti'ne bağlı bir kaza olur.
Kalecik ilçe statüsü kazanır.
Filoksera ve ekolojik sorunlar, üzümü neredeyse yok olma noktasına getirir.
Ankara Üniversitesi'nden Prof. Sabit Ağaoğlu'nun klonal seleksiyon çalışmaları üzümü geri kazandırır.
Coğrafi işaretle korunan üzüm, her yıl düzenlenen festival ve yerel şarap üreticileriyle yaşıyor.
Türkiye'de kayıtlı yerli üzüm çeşitlerinin yaklaşık 60'ı ticari olarak şaraba işleniyor. Kalecik Karası, Narince ve Urla Karası gibi uzun süre ihmal edilen çeşitlerle birlikte yeniden değer kazandı.
İlçe, Kızılırmak kıyısında ovaya bakan bir tepenin eteğine kurulu. Bağlara çıkmadan önce tarihi yapılara bakmak için iyi bir başlangıç.
İlçenin simgelerinden. Yerleşim, kalenin eteklerine yayılmış durumda.
Kızılırmak üzerinde yedi kemerli köprü. Bölgenin en bilinen tarihi yapılarından.
Tabakhane Camisi gibi Osmanlı dönemi camiler ve eski Osmanlı evleri ilçenin dokusunu hâlâ taşır.
İlçenin girişinde ziyaretçileri karşılayan heykel. Bağcılık geleneğini ve emeği anlatır.
Hasbey, Saray, Kazancıbaba ve Alişoğlu Türbesi gibi yerler de ilçenin tarihi dokusunu tamamlar. Ziyaret öncesinde güncel bilgi için ilçe belediyesinin sitesine bakmanızı öneririz.
Kalecik mutfağı İç Anadolu'nun sade lezzetlerini taşır. Festivallerde en çok tanıtılan lezzetler, taş fırında pişen ekmek ve cevizle servis edilen erişte.
Taş fırında pişirilir. Coğrafi işaretli, ilçeye özgü bir ekmek.
Geleneksel yöntemle yapılır ve cevizle servis edilir. Bu sunum, bölgeye özgü.
İlçe belediyesinin fırınlarında üretilen, coğrafi işaretli bir çörek.
Festivalde tanıtılan geleneksel ilçe lezzetleri arasında yer alır.
Kalecik Karası bağları, Kızılırmak'ın oluşturduğu mikroklimada ve yüksek rakımlarda yetişiyor. Yapılan bilimsel çalışmalar, yükseklik ve toprak yapısının üzümün fenolik bileşiklerini ve aromasını belirlediğini gösteriyor.
Bağlar yaklaşık 600 ile 900 metre arasında. İlçenin genel rakımı da yaklaşık 725 metre.
Kızılırmak boyunca uzanan verimli tarım arazileri. Bağların yanında buğday ve bakliyat da ekilir.
Bölgede kırmızı şarabın yanı sıra rosé ve geleneksel yöntemle köpüklü şaraplar da yapılıyor.
Ankara Üniversitesi Kalecik Meslek Yüksekokulu'nda şarap üretim teknolojisi programı bulunur.
Bir sommelier ile masada oturur gibi konuşacaksınız. Bu akşam ne pişirdiğinizi yazın, yanına hangi şarabı açacağınızı birlikte bulalım. Üzümü, bağı, servis sıcaklığını, yemek eşleşmelerini, aklınıza takılan her şeyi sorun.
Sommelier'iniz yalnızca Kalecik Karası'nı değil, dünyanın dört bir yanındaki üzümleri ve bağları da bilir: Burgonya'dan Toskana'ya, Pinot Noir'dan Öküzgözü'ne.
Sohbet asistanı marka veya ürün önermez; yalnızca üzüm ve yemek eşleşmesi gibi genel konularda konuşur.
Ağırlıklı olarak kırmızı şarap için kullanılır. Kabuğu koyu olsa da şarabı genellikle açık renkli ve orta gövdelidir. Rosé ve köpüklü şarap üretiminde de kullanılır.
Yerli bir çeşit olması, Kalecik'in mikroklimasıyla kurduğu ilişki ve Türkiye'nin en yaygın yerli siyah üzümlerinden biri olması.
Evet. Yapılan karşılaştırmalarda Ankara'daki Kalecik Karası şaraplarının kırmızı meyve, çiçek ve pamuk şekeri aromalarıyla; Denizli'dekilerin olgun meyve ve baharat notalarıyla öne çıktığı görüldü.
Yumuşak tanenli bir çeşit. Asiditesi yüksek olduğu için şarap, meyve aromasını taze tutan canlı bir yapıya sahip.
Bu site, 4250 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde alkollü içki reklamı, tanıtımı veya satışı yapmaz. Yalnızca Kalecik Karası ve dünya üzümlerine, bağcılığa ve şarap kültürüne dair genel bilgi verir.
Sitede marka, ürün, fiyat, kampanya, satış noktası ya da satın alma yönlendirmesi bulunmaz; internet üzerinden alkollü içki satılmaz. Sohbet asistanı da marka veya ürün önermez, yalnızca üzüm ve yemek eşleşmesi gibi genel konularda konuşur.
İçeriğimiz 18 yaşından küçüklere yönelik değildir. Aşırı alkol tüketimi sağlığa zararlıdır.
Kaynaklar: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve TÜBİTAK iş birliğiyle yürütülen Kalecik Karası çalışması (Bilkent Üniversitesi açık arşivi); Kureansiklopedi, "Kalecik (İlçe)" maddesi; J. Robinson, J. Harding, J. Vouillamoz, Wine Grapes (2012).